24 Ekim 2019 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne ‘Dijital Hizmet Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik’ başlıklı bir öneri sunulmuş, kabul edilmesiyle değerli konut vergisi kavramı ödemelere dahil olmuştur. Yapılan çalışmalar ile birlikte 15 Ocak 2021 tarihinde Resmi Gazetede ‘Değerli Konut Vergisi Uygulaması’ yayına girince değerli konut vergisi nedir başlığı da netleşmeye başlamıştır.
Değerli konu vergisi nedir konusu kısaca şu şekilde açıklanabilir: Emlak vergisinden farklı olarak, taşınmaz mülklerin bazı değerin üstünde olmasıyla ortaya çıkar. Değerli konut sahibi bireyler devlet tarafından hesaplanan oranlarda her yıl değerli konut vergisi ödemekle mükelleftir. Ancak her konuta sahip birey değerli konut vergisini ödemek zorunda olmadığı gibi ödeme koşulları da farklılaşmaktadır.
Kimler Değerli Konut Vergisinden Muaftır?
Emlak vergisi belirli bir taşınmaza sahip olan bireylerin tamamı tarafından sahip olunan mülke bağlı olarak ödenmesi gereken vergilerdir. Değerli konut vergisi ile emlak vergisi farkı da burada ortaya çıkar. Çünkü değerli konut vergisi olarak adlandırılan vergi türü herkese zorunlu değildir. Bazı bireyler ya da taşınmaz konutlar değerli konut vergilerinden muaf tutulmaktadır.
1 – Kamu Kurum ve Binaları
Belediyelere, özel bütçeli idareli alanlara ve üniversitelere tanımlanmış olan binalardan değerli konut vergisi alınmamaktadır. Bu konutlar devlet elinde olduğu için vergi ödenmesi şartı aranmamaktadır.
2 – Tek Konut Sahibi Olanlar
Taşınmaz mülkü tek olan yani birden fazla taşınmaz mülke sahip olmayan bireyler bazı özellikleri de beraberinde taşıyorsa değerli konut vergisinden muaf olan kişiler arasında bulunur. Eğer tek konuta sahip bireyler:
- SGK’de sadece aylık geliri olduğu görülüp başka geliri olmamak,
- 18 yaşını doldurmamış kişiler dışında bakmakla mükellef olduğu bireylerin gelire sahip olmaması özelliklerine sahipse vergi ödemek zorunda değildir.
3 – Konsolosluk ve Elçiliğe Ait Binalar
Kamu binaları ve kurumları konusunda olduğu gibi konsolosluk ve elçilik binalarından da söz konusu vergi alınmayacaktır. Konsolosluk için kullanılan taşınmaz nitelikli binalar dahil elçilere tahsis edilmiş meskenlerde de vergilendirme yapılmayacaktır.
4 – Bina İnşasında Yer Alan Firma Sahipleri / Emlakçı ya da Müteahhitler
Üzerine tahsis edilmiş ya da kayıtlı konut olan bireyler her zaman kişisel kullanım için buna sahip değildir. Mesleki gerekliliklerinden dolayı kişi ya da kişilerin üzerine taşınmaz mülk görülebilir. Arsa ya da kat karşılığında inşaat yapan müteahhitler gibi satış konusunda yer alan emlakçılar da buraya dahil olmaktadır. Meslekleri gereği taşınmaz mülke sahip olsalar da değerli konut vergisinden muaf olan kişiler arasında bulunurlar.
Önemli Uyarı: Eğer bu taşınmazların kiraya verilmesi veya sair suretle kullanıldığı tespit edilirse değerli konut vergisi mükellefleri arasında yer alırlar.
5 – Uluslararası Binalar
Milletlerarası kuruluşlar için temin edilen ya da inşa edilen binalardan değerli konut vergisi alınmamaktadır. Ancak burada söz konusu kuruluşun merkezinin Türkiye’de olması şartı aranmaktadır.
Değerli Konut Vergisi Beyannamesi Ne Zaman Verilir?
İçinde bulunulan vergi yılının Şubat ayında değerli konut vergisi hesaplama yapılır ve beyan edilir. Şubat ayının 20. gününe kadar taşınmaz meskene ait değer saptanarak ödenmesi gereken vergi değeri de hesaplanacaktır. Hesaplanan vergi değeri konutun bulunduğu ilçeye ait vergi dairesine beyan edilmektedir.
Beyan edilen vergi tutarının ödemesi ise iki taksit şeklinde hesaplanır. Şubat ve Ağustos ayında olmak üzere iki taksit ile değerli konut vergisi ödemesi yapılacaktır. Konut vergisi ödemesi gereken bireylerin online ya da vergi dairelerinden söz konusu vergilerin ödemesini yapması şarttır.
Değerli Konutun Değeri Nasıl Belirlenir?
Taşınmaz mülkün yer aldığı sınırlar içerisindeki Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından konut değeri hesaplanmaktadır. Hesaplamalar yapılırken taşınmazın satış değeri ve içerisinde yer aldığı vergi dilimine göre değerli konut vergisi hesaplaması yapılacaktır. Eğer konut değeri 15.709.000 TL altındaysa değerli konut vergisinden muaf olur. Ancak bu değerin üstündeyse vergi dilimine göre hesaplama yapılmalıdır.
Konutların vergileri şu değerlerle hesaplanır:
Konut Değer Vergi Dilimi
15.709.000 – 23.564.000 TL Binde 3
23.564.000 – 31.421.000 TL Binde 6
31.421.000 ve üzeri Binde 10
Eğer değerli konut vergisi Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından hesaplanmadıysa sınırları içinde bulunulan belediyeden konutun rayiç bedeli esas alınacaktır.
Değerli Konut Vergisi Kimleri Kapsar?
Emlak vergisi gibi değerli konut vergisi her mülk sahibini kapsamaz. Bu verginin oluşturulma sebebi belirli taşınmaz mülklerin değerinin çok yüksek olmasından geçer. Daha önce belirtilmiş olan kamu kurumlarına ait olan ya da tek mülkü olan kişiler dışındakileri ilgilendirmektedir. Eğer bireyin konut değeri 15.709.000 TL’yi aşıyorsa ve SGK dışında geliri olduğu ispatlanıyorsa değerli konut vergisi hesaplamasına dahil olacaktır.
Değerli Konut Vergisini Kimler Öder?
Üzerinde taşınmaz mülkü bulunan ve bu mülkün değeri 15.709.000 TL’yi aşan neredeyse her bireyin değerli konut vergisi ödemesi gerekmektedir. Emlakçılar, müteahhitler bu vergiden muaf tutulurlar. Aynı zamanda tek konut sahibi olan bireylerin de ödeme yapması gerekmez. Konut sahibi yani taşınmaz mülkün tapusu kimin üzerineyse ödemeyi yapması gerekecektir.
Değerli Konut Vergisi Nasıl Beyan Edilir?
Her ne kadar taşınmaz mülkün değeri değerli konut vergisi ödemek için uygun bulunsa da sahip olduğu değere göre vergilendirmesi değişecektir. Bundan dolayı her mülkün vergi değeri farklılaşacaktır. Konutun sahip olduğu vergi dilimi ve ödemesinin belirlenmesi için konut vergisinin beyan edilmesi gerekir.
Değerli konut vergisi hesaplama yapılmasıyla beyanname verilmektedir. Konutun kayıtlı olduğu ilçedeki Tapu ve Kadastro Müdürlüğü tarafından hesaplama yapılacaktır. Ancak bazı durumlarda bu hesaplamalar web sitelerinde yayınlanmaz. Bu gibi durumlarda ilçedeki belediyeden raiç bedeli öğrenilerek beyanname gerçekleşir.
Taşınmaz mülke dair değerli konut vergisi beyan edildikten sonra ödemeler iki ayrı takside bölünür. Şubat ve Ağustos aylarında ödenmek üzere iki farklı taksitlendirme yapılır. Belirlenen tarihi geçmemek şartıyla online ödeme ya da bizzat gidip ilgili resmi kuruluşlarda ödeme yapılarak vergi koşulları yerine getirilir.
