İmar Barışı olarak bilinen 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesi kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılan yapıların kayıt altına alınması için başvurular devam ediyor. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın yürüttüğü süreçte yapı sahipleri belirli evrakları tamamlayarak müracaat edebiliyor. İmar Barışı başvurusu yapılabilmesi için yapının belirli kriterlere uyması gerekiyor. 31 Aralık 2017 tarihinden önce yapılmış veya yapımına başlanmış yapılar kapsama giriyor. Başvuru için gerekli evraklar ve süreç detayları yapı sahiplerini yakından ilgilendiriyor. Doğru evrakların eksiksiz tamamlanması ve sürecin takip edilmesi yapının kayıt altına alınması için kritik önem taşıyor.
İmar Barışı Nedir?
İmar Barışı 18 Mayıs 2018 tarihinde kabul edilen 7143 sayılı kanunla yürürlüğe girdi. Bu kanun 31 Aralık 2017 tarihinden önce yapılmış veya yapımına başlanmış ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapıların kayıt altına alınmasını sağlıyor. Yapı sahipleri belirli bir ücret ödeyerek yapılarını kayıt altına alabiliyor ve yıkım riskinden kurtulabiliyor. İmar Barışı uygulaması kentsel dönüşüm süreçlerini kolaylaştırmayı, yapı stoğunu tespit etmeyi ve vergi gelirlerini artırmayı amaçlıyor. Ancak İmar Barışı yapının imar uygunluğunu sağlamıyor, sadece kayıt altına alınmasını ve belirli güvencelerin verilmesini içeriyor. Yapı sahibi yine de ilerleyen dönemlerde yapısını mevzuata uygun hale getirmekle yükümlü olabilir.
Hangi Yapılar İmar Barışı Kapsamında?
İmar Barışı kapsamına 31 Aralık 2017 tarihinden önce yapılmış veya yapımına başlanmış yapılar giriyor. Bunlar ruhsatsız yapılar, ruhsat ve eklerine aykırı yapılar, imar affı kapsamında yapı kayıt belgesi alan ancak bazı eksiklikleri bulunan yapılar ve imar planına aykırı yapılar olabilir. Ancak bazı yapılar kapsam dışında. Örneğin kaçak yapılaşmanın yoğun olduğu sit alanlarındaki yapılar, orman alanlarındaki yapılar, dere yataklarındaki yapılar, kamu arazilerindeki izinsiz yapılar kapsam dışında kalabiliyor. Ayrıca hakkında yıkım kararı kesinleşmiş yapılar da başvuru yapamıyor. Bu nedenle başvuru yapmadan önce yapının kapsama girip girmediğinin kontrolü önemli.
İmar Barışı Başvurusu İçin Gerekli Evraklar
İmar Barışı başvurusu için öncelikle Yapı Kayıt Belgesi Başvuru Formu doldurulmalı. Bu form Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın web sitesinden veya belediye imar müdürlüklerinden temin edilebiliyor. Başvuru formunun yanı sıra başvuru sahibinin kimlik fotokopisi gerekiyor. Eğer başvuru vekil aracılığıyla yapılacaksa noter onaylı vekaletname eklenmelidir. Tapu senedi veya tapu kaydı fotokopisi mutlaka sunulmalı. Yapının bulunduğu parsele ait imar durumu belgesi de evraklar arasında yer alıyor. Yapının fotoğrafları farklı açılardan çekilmeli ve başvuruya eklenmelidir. Varsa daha önce alınmış yapı ruhsatı, iskan belgesi veya benzeri belgeler de eklenebilir.
Yapı Kayıt Belgesi Başvuru Formu Nasıl Doldurulur?
Yapı Kayıt Belgesi Başvuru Formu yapının kimlik bilgilerini içeriyor. Formda yapının adresi, pafta numarası, ada parsel numarası, yapının türü (konut, işyeri vb), yapı inşaat alanı, kat sayısı, yapım yılı gibi bilgiler yer alıyor. Bu bilgiler eksiksiz ve doğru doldurulmalı. Yanlış veya eksik bilgi başvurunun reddine neden olabiliyor. Formda ayrıca yapı sahibinin bilgileri de yer alıyor. Ad soyad, TC kimlik numarası, iletişim bilgileri dikkatli şekilde yazılmalı. Form ıslak imza ile imzalanmalı ve başvuruya eklenmelidir.
Tapu Senedi ve İmar Durumu Belgesi
Tapu senedi yapının mülkiyet durumunu gösteren en önemli belgedir. Başvuru sahibi ya malikin kendisi olmalı ya da malikten yazılı yetki almış olmalıdır. Tapu senedinin noter onaylı veya aslına uygun fotokopisi başvuruya eklenmelidir. İmar durumu belgesi ise yapının bulunduğu parselin imar planındaki durumunu gösterir. Bu belge ilgili belediyenin imar müdürlüğünden alınır. İmar durumu belgesi yapının hangi imar bölgesinde olduğunu, yapı nizamını, kat yüksekliğini ve diğer imar şartlarını gösterir. Bu belge yapının İmar Barışı kapsamına girip girmediğinin belirlenmesinde önemli rol oynar.
Yapı Fotoğrafları ve Diğer Belgeler
Yapının güncel fotoğrafları farklı açılardan çekilmeli ve başvuruya eklenmelidir. Fotoğraflarda yapının ön cephesi, yan cepheleri, arka cephesi ve iç mekanlardan örnekler yer almalı. Fotoğraflar yapının mevcut durumunu net şekilde göstermelidir. Varsa daha önce alınmış yapı ruhsatı, iskan belgesi, elektrik aboneliği, su aboneliği gibi belgeler de başvuruya eklenebilir. Bu belgeler yapının varlığını ve kullanımını ispat etmede yardımcı olur. Ayrıca yapının yapım aşamasını gösteren eski fotoğraflar veya tapu kayıtları da destekleyici belge olarak sunulabilir.
Başvuru Nereye ve Nasıl Yapılır?
İmar Barışı başvuruları yapının bulunduğu yerdeki belediyenin imar müdürlüğüne veya Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne yapılır. Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan yerlerde ilçe belediyelerine başvuru yapılabilir. Başvuru elden teslim edilebileceği gibi kargo ile de gönderilebilir. Bazı belediyeler e-devlet üzerinden online başvuru imkanı da sunuyor. Başvuru sırasında tüm evrakların eksiksiz ve doğru şekilde hazırlanması önemlidir. Eksik evrak olması halinde başvuru eksik evrak tamamlanana kadar işleme alınmaz. Başvuru sonrası verilen takip numarası ile süreç izlenebilir.
Başvuru Ücreti Ne Kadar?
İmar Barışı başvurusu için belirli bir ücret ödenmesi gerekiyor. Bu ücret yapının büyüklüğüne, bulunduğu yere ve yapı türüne göre değişiyor. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı her yıl belirlenen rayiç değerlere göre ücret tarifesi açıklıyor. Genellikle yapının metrekare cinsinden alanı ile belirli bir birim fiyat çarpılarak ücret hesaplanıyor. Ödeme belediye veya il müdürlüğünün banka hesabına yapılabiliyor. Ödeme makbuzu başvuru evraklarına eklenmelidir. Ücret ödemesi yapılmadan başvuru tamamlanmış sayılmıyor.
Başvuru Sonrası Süreç Nasıl İşler?
Başvuru yapıldıktan sonra ilgili kurum evrakları inceler. Eksiklik varsa başvuru sahibine bildirim yapılır ve eksik evrakların tamamlanması istenir. Evraklar tam ise yapı üzerinde yerinde inceleme yapılır. Teknik ekipler yapının mevcut durumunu kontrol eder ve rapor hazırlar. İnceleme sonucu olumlu ise Yapı Kayıt Belgesi düzenlenir ve başvuru sahibine teslim edilir. Yapı Kayıt Belgesi yapının kayıt altına alındığını gösterir ancak yapıya imar uygunluğu kazandırmaz. Belge ile birlikte yapı sahibine bazı yükümlülükler de getiriliyor. Örneğin yapının statik güvenliğini sağlamak, yangın güvenliği tedbirlerini almak gibi.
Yapı Kayıt Belgesi Ne İşe Yarar?
Yapı Kayıt Belgesi yapının kayıt altına alındığını gösterir ve yıkım riskini ortadan kaldırır. Belge ile birlikte yapı sahibi elektrik, su, doğalgaz gibi altyapı hizmetlerine başvurabilir. Ayrıca yapı üzerinde alım satım işlemleri yapılabilir ve tapuya kayıt işlemleri gerçekleştirilebilir. Ancak Yapı Kayıt Belgesi yapının imar planına uygun olduğunu göstermez. Sadece mevcut durumun kayıt altına alındığını belirtir. İlerleyen süreçte kentsel dönüşüm veya imar planı değişiklikleri durumunda yapı yine etkilenebilir. Bu nedenle Yapı Kayıt Belgesi kalıcı bir çözüm olmaktan ziyade geçici bir güvence sağlar.
Red Durumunda Ne Yapılmalı?
Başvuru bazı durumlarda reddedilebilir. Red nedenleri arasında yapının kapsam dışında olması, eksik evrak, yanlış bilgi veya yapının yıkım kararı altında olması sayılabilir. Red durumunda başvuru sahibine gerekçeli bir bildirim yapılır. Başvuru sahibi bu karara itiraz edebilir. İtiraz süresi genellikle 30 gündür. İtiraz dilekçesi ile birlikte ek belgeler sunulabilir. İtiraz değerlendirilerek nihai karar verilir. Eğer itiraz da reddedilirse hukuki yollara başvurulabilir. İdari yargıda dava açma hakkı vardır.
İmar Barışı başvurusu ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapıların kayıt altına alınması için önemli bir fırsat. Ancak başvuru sürecinin doğru yönetilmesi gerekiyor. Gerekli evrakların eksiksiz hazırlanması, doğru bilgilerin verilmesi ve sürecin takip edilmesi önemli. Başvuru öncesi mutlaka yapının kapsama girip girmediği kontrol edilmeli. Gerekirse uzman bir mimar veya avukattan destek alınmalı. İmar Barışı başvurusu yapının geleceği açısından önemli bir adım ancak kalıcı bir çözüm olmayabileceği unutulmamalı. Kentsel dönüşüm süreçlerinde yapı yine etkilenebilir. Bu nedenle uzun vadeli planlamalar yapılmalı.
