Türkiye’de inşaat sektörünün gelecekteki üretim hızına ilişkin önemli göstergelerden biri olan yapı ruhsatlarında 2026 yılının ikinci çeyreğinde gerileme yaşandı. Buna karşılık tamamlanan ve kullanıma hazır hale gelen yapılardaki artış dikkat çekti. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2026 yılı ikinci çeyrek Yapı İzin İstatistikleri, konut ve gayrimenkul sektöründe yeni proje üretimi ile mevcut projelerin tamamlanma sürecinin farklı yönlerde ilerlediğini ortaya koydu. Nisan, mayıs ve haziran aylarını kapsayan dönemde, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yapı ruhsatı verilen bina sayısı yüzde 2 azalırken, ruhsat verilen daire sayısındaki düşüş yüzde 9,5 seviyesine ulaştı. Ruhsatlandırılan yapıların toplam yüz ölçümü ise yıllık bazda yüzde 7,4 geriledi. Rakamlar, özellikle yeni konut ve yapı yatırımlarında geçen yılın aynı dönemine göre daha temkinli bir görünüm oluştuğuna işaret ediyor.
Yeni ruhsatlarda ağırlık yine konut projelerinde
Yapı ruhsatlarında genel olarak düşüş görülmesine rağmen yeni yapılaşma içerisindeki en büyük payı konut projeleri almaya devam etti. 2026 yılının ikinci çeyreğinde ruhsat verilen yapıların toplam yüz ölçümünün yüzde 78,2’si belediyeler, yüzde 21,8’i ise diğer yetkili idareler tarafından gerçekleştirildi. Kullanım amacına göre yapılan değerlendirmede ise iki ve daha fazla daireli ikamet amaçlı binalar 37,6 milyon metrekarelik alanla açık ara ilk sırada yer aldı. Bu yapıların toplam ruhsatlandırılmış yüz ölçüm içerisindeki payı yüzde 71,1 olarak gerçekleşti. Konut projelerinin ardından en yüksek yapı alanı 4,5 milyon metrekare ile sanayi binaları ve depolarda görüldü. Bu tablo, yeni yapı yatırımlarındaki yavaşlamaya rağmen ruhsatlandırılan projelerin büyük bölümünün halen konut odaklı olduğunu gösteriyor.
Tamamlanıp Kullanıma Açılan Bina Sayısında Güçlü Artış
Yeni yapı ruhsatlarındaki gerilemenin aksine, tamamlanan projeleri gösteren yapı kullanma izin belgelerinde yükseliş yaşandı.
2026 yılının ikinci çeyreğinde yapı kullanma izin belgesi verilen bina sayısı yıllık bazda yüzde 13,7 arttı. Aynı dönemde kullanıma açılan yapılardaki daire sayısında yüzde 10,7, toplam yüz ölçümde ise yüzde 5,8 artış kaydedildi.
Başka bir ifadeyle, yeni projelerin ruhsatlandırılma hızı yavaşlarken önceki dönemlerde inşaatına başlanmış çok sayıda projenin tamamlanarak konut ve gayrimenkul stokuna dahil olduğu görülüyor.
Yapı kullanma izin belgesi verilen toplam alanın yüzde 79,4’ü belediyeler, yüzde 20,6’sı ise diğer yetkili idareler tarafından onaylandı.
Tamamlanan projelerde de konut sektörü öne çıktı
Kullanıma açılan yapıların dağılımında konut projeleri yine ilk sırada bulunuyor. İkinci çeyrekte yapı kullanma izin belgesi alan iki ve daha fazla daireli konut binalarının toplam alanı 19,4 milyon metrekareye ulaştı. Bu rakam, kullanıma açılan toplam yapı alanının yüzde 67,9’una karşılık geliyor. Konutların ardından 3,6 milyon metrekarelik yüz ölçüm ile sanayi binaları ve depolar geldi. Özellikle konut piyasası açısından değerlendirildiğinde bu veriler, önceki yıllarda geliştirilmeye başlanan projelerin 2026 içerisinde teslim ve oturum aşamasına geçmeye devam ettiğine işaret ediyor.
Arındırılmış veriler ruhsatlardaki düşüşü daha belirgin gösteriyor
Takvim etkisinden arındırılmış rakamlarda yapı ruhsatlarındaki daralmanın daha güçlü olduğu görülüyor. Geçen yılın aynı çeyreğiyle karşılaştırıldığında takvim etkisinden arındırılmış verilere göre yapı ruhsatı verilen bina sayısı yüzde 5,1, daire sayısı yüzde 11,4, toplam yüz ölçüm ise yüzde 9,4 azaldı. Mevsim ve takvim etkilerinden birlikte arındırılan verilere bakıldığında ise bir önceki çeyreğe göre bina sayısında yüzde 0,3 oranında sınırlı artış gerçekleşti. Buna karşılık aynı dönemde ruhsat verilen daire sayısı yüzde 4,9, toplam yapı alanı ise yüzde 2,1 geriledi. Bu görünüm, ruhsat tarafındaki yavaşlamanın yalnızca dönemsel takvim etkilerinden kaynaklanmadığını, yeni yapı üretiminde daha temkinli bir sürecin yaşandığını gösteriyor.
Kullanıma hazır konut ve yapı stokundaki büyüme devam ediyor
Yapı kullanma izin belgelerinde ise arındırılmış veriler de pozitif görünümü destekledi. Takvim etkisinden arındırılmış rakamlara göre yapı kullanma izin belgesi verilen bina sayısı yıllık bazda yüzde 11,8 arttı. Daire sayısındaki artış yüzde 8,2, toplam yüz ölçümdeki yükseliş ise yüzde 4,4 oldu. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre bir önceki çeyreğe kıyasla kullanma izin belgesi verilen bina sayısında yüzde 5,4, daire sayısında yüzde 4,8, toplam yüz ölçümde ise yüzde 2,8 artış gerçekleşti.
Konut piyasası açısından veriler ne söylüyor?
2026 yılının ikinci çeyrek verileri gayrimenkul piyasası açısından iki farklı eğilimin aynı anda yaşandığını gösteriyor. Bir tarafta yeni ruhsatlandırılan bina, konut ve toplam yapı alanında düşüş bulunurken diğer tarafta tamamlanarak kullanıma açılan projelerin sayısında yükseliş yaşanıyor. Bu durum kısa vadede piyasaya yeni tamamlanmış konutların eklenmeye devam ettiğini, ancak yeni proje başlangıçlarının aynı hızda ilerlemediğini gösteriyor. Özellikle ruhsat verilen daire sayısındaki yüzde 9,5’lik yıllık düşüş, önümüzdeki dönemlerde yeni konut arzının seyri açısından takip edilmesi gereken göstergelerden biri olarak öne çıkıyor. Buna karşılık yapı kullanma izin belgesi verilen daire sayısının yüzde 10,7 artması, geçmiş dönemlerde başlayan projelerin teslim sürecinin devam ettiğini ortaya koyuyor. 2026 yılının ikinci çeyreğinde Türkiye inşaat ve konut piyasasında yeni proje üretiminde yavaşlama, tamamlanan proje stokunda ise büyüme öne çıkan iki temel eğilim oldu.
